Τι είναι η κοινωνική επικοινωνία και γιατί εξετάζουμε την ανάπτυξή της στα παιδιά;

της Νατάσσας Καραμπούλα , Λογοθεραπεύτριας στο Κέντρο Ειδικών Θεραπειών « Έλλογον»

Το σημερινό κείμενο γράφτηκε με αφορμή το ότι πολύ συχνά καλούμαστε να μιλήσουμε στους γονείς των παιδιών μας στο Έλλογον για την έννοια της  «κοινωνικής επικοινωνίας».

Ο όρος «κοινωνική επικοινωνία» προέκυψε από την αναδιοργάνωση και σύνθεση των όρων της κοινωνικότητας, της κοινωνικής αμοιβαιότητας και των επικοινωνιακών ικανοτήτων.

Σχηματικά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η απεικόνιση της κοινωνικής επικοινωνίας είναι η ακόλουθη:

Αυτές οι ικανότητες ενεργοποιούνται και επιτρέπουν σε κάθε έναν από εμάς να επικοινωνεί αποτελεσματικά στα ποικίλα κοινωνικά του περιβάλλοντα (στο σπίτι του, στη δουλειά του, με τους φίλους του, σε μια επίσημη περίσταση, κ.α.).

Για να μπορούμε να είμαστε αποτελεσματικοί επικοινωνιακά πολλές ικανότητές μας ενεργοποιούνται ταυτόχρονα. Απαιτείται να έχουμε πρωτότυπες ιδέες, να ξέρουμε γατί να τις μοιραστούμε και να επιθυμούμε να το κάνουμε, και να έχουμε κοινό κώδικα με τους γύρω για να τις μοιραστούμε αποτελεσματικά.

Για κάποια από τα παιδιά μας αυτές οι ικανότητες δεν έχουν αναδυθεί ή δυσλειτουργούν. Έτσι μπορεί κάποια από αυτά να μην έχουν πρωτότυπες ιδέες, να μην ξέρουν ότι αν τις μοιραστούν θα «επιδράσουν» στη συμπεριφορά των γύρω (εμπρόθετη επικοινωνία) ή να μην επιθυμούν να το κάνουν. Άλλες φορές συναντάμε παιδιά, που δεν έχουν τα μέσα, δηλαδή δεν έχουν ακόμη επαρκή γλωσσικό κώδικα για να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά.

Λόγω του ότι οι επικοινωνιακές μας ικανότητες επιδρούν σημαντικά στη λειτουργικότητά μας και επηρεάζουν με ποικίλους τρόπους τη ζωή μας είναι σκόπιμο και απαραίτητο να αξιολογείται εγκαίρως κάθε ανησυχία της οικογένειας σχετικά με την ανάπτυξη της επικοινωνίας του παιδιού τους. Οι ικανότητες της κοινωνικής επικοινωνίας είναι δυνατό να αξιολογηθούν και να υποστηριχθούν από επαγγελματίες διαφορετικών ειδικοτήτων ( λογοθεραπευτές, ψυχολόγοι, ειδικοί παιδαγωγοί, κ.α.)

Με τη συνεργασία των ειδικών και την ενεργή συμμετοχή της οικογένειας, το κοινωνικό και επικοινωνιακό προφίλ των παιδιών μπορεί να βελτιώνεται. Στόχος είναι σε κάθε περίπτωση το παιδί να μπορεί να είναι λειτουργικό και να μπορεί να «ρυθμίζει» το επικοινωνιακό του περιβάλλον ανάλογα με τις δυνατότητες του.